CYBERŻONGLERKA / Start Akademii
STOP — SPRAWDŹ — DZIAŁAJ
Pierwszy trening cyfrowego detektywa
Dziś ćwiczymy spokojne decyzje. Nie szybkość klikania.
CYBERŻONGLERKA / Zasady pracowni
Ćwiczymy bez prywatnych danych
Nie logujemy się do banku, poczty ani mediów społecznościowych.
Nie wpisujemy haseł, PESEL-u, kodów SMS ani danych karty.
CYBERŻONGLERKA / Praca w parze
Dwie role, jedna decyzja
Detektyw obsługuje mysz i klawiaturę.
Obserwator czyta i szuka sygnałów ostrzegawczych. Po dwóch sprawach zamiana.
CYBERŻONGLERKA / Rozgrzewka
Prawda czy fałsz?
„Każdy SMS jest prawdziwy”.
„Mogę przerwać rozmowę i sprawdzić informację”.
Pokaż odpowiedź i wyjaśnienie
Fałsz, prawda.
SMS może podszywać się pod zaufanego nadawcę. Możesz przerwać kontakt i sprawdzić sprawę samodzielnie.
CYBERŻONGLERKA / Zasada dnia
Masz prawo się zatrzymać
STOP — nie klikam i nie podaję kodów pod presją.
SPRAWDŹ — kontaktuję się znanym kanałem. DZIAŁAJ — wybieram bezpieczny krok.
CYBERŻONGLERKA / Pokaz prowadzącego
Znajdź pasek adresu
Wskaż adres u góry przeglądarki, nie pole wyszukiwarki na stronie.
Powiększ widok: Ctrl i +. Przywróć: Ctrl i 0. Na Macu użyj Command.
CYBERŻONGLERKA / Narzędzie detektywa
Co oznaczają flagi?
ZIELONA — bezpieczny krok w opisanej sytuacji. ŻÓŁTA — za mało informacji, sprawdzam.
CZERWONA — silny sygnał zagrożenia, zatrzymuję działanie.
CYBERŻONGLERKA / Sprawa 1 · fikcyjny SMS
Dopłata do paczki
„Dopłać 1,49 zł w ciągu 30 minut, inaczej paczka wróci. paczka-oplata.example”
Wybierz flagę i nazwij jeden sygnał ostrzegawczy.
Pokaż odpowiedź i wyjaśnienie
CZERWONA — zatrzymuję się.
Presja czasu, żądanie dopłaty i link. Status paczki sprawdzam w znanej oficjalnej aplikacji lub na samodzielnie otwartej stronie.
CYBERŻONGLERKA / Sprawa 2 · fikcyjna rozmowa
Telefon „z banku”
„Twoje pieniądze są zagrożone. Podaj kod autoryzacyjny z SMS-a”.
Co zrobisz, zanim wykonasz polecenie?
Pokaż odpowiedź i wyjaśnienie
CZERWONA — kończę rozmowę.
Nie podaję kodu autoryzacyjnego. Samodzielnie dzwonię na oficjalny numer banku, np. z karty.
CYBERŻONGLERKA / Sprawa 3 · fikcyjna wiadomość
Link od znajomego
„Zobacz nasze zdjęcia: wspolne-foto.example”. Wiadomość nie zawiera wyjaśnienia.
Czy znany nadawca wystarczy, żeby zaufać linkowi?
Pokaż odpowiedź i wyjaśnienie
ŻÓŁTA — sprawdzam.
Konto znajomego mogło zostać przejęte. Potwierdzam innym znanym kanałem, zanim otworzę link.
CYBERŻONGLERKA / Sprawa 4 · decyzja
Samodzielne sprawdzenie
Nie otwierasz linku z SMS-a. Uruchamiasz wcześniej używaną oficjalną aplikację przewoźnika.
Sprawdzasz status przesyłki bez wpisywania danych na stronie z wiadomości.
Pokaż odpowiedź i wyjaśnienie
ZIELONA — oceniamy zachowanie.
Samodzielne otwarcie wcześniej używanej oficjalnej aplikacji jest bezpieczniejszym sposobem weryfikacji niż link z podejrzanego SMS-a.
CYBERŻONGLERKA / Adresy · tylko demonstracja
Nazwa to nie cały adres
bank.example → bank.example
bank.example.pomoc.example → pomoc.example
CYBERŻONGLERKA / Zadanie w pracowni
Znajdź pomoc w CERT Polska
Otwórz nową kartę i samodzielnie wpisz: cert.pl/kontakt/
Odszukaj numer do SMS-ów i adres formularza. Zapisz je w karcie pracy.
Źródło: CERT Polska — kontakt · zasady zgłoszeń
CYBERŻONGLERKA / Pomoc · zapamiętaj
Podejrzany SMS? 8080
Przekaż całą wiadomość bez zmian, używając funkcji „Przekaż” lub „Prześlij dalej”.
Podejrzana strona lub e-mail: incydent.cert.pl. Nie wysyłamy tu ćwiczeń.
Źródło: CERT Polska — kontakt · zasady zgłoszeń
CYBERŻONGLERKA / Powtórka
Czy wygląd daje gwarancję?
„Logo i poprawna polszczyzna dowodzą, że strona jest prawdziwa”.
Zdecyduj: prawda czy fałsz. Uzasadnij jednym zdaniem.
Pokaż odpowiedź i wyjaśnienie
Fałsz.
Logo i tekst można skopiować. Sprawdzam adres i kontekst; w razie wątpliwości kontaktuję się niezależnie.
CYBERŻONGLERKA / Jeśli coś już się stało
Nie zostajesz z tym sam
Jeśli podałeś dane bankowe lub wysłałeś pieniądze: pilnie skontaktuj się z bankiem znanym kanałem.
Zatrzymaj dalsze działania. Zachowaj dowody. Przy podejrzeniu przestępstwa zawiadom policję.
CYBERŻONGLERKA / Karta pracy · 5 minut
Moja zasada na dziś
Dokończ: „Gdy wiadomość mnie pogania, najpierw…”
Zapisz: jeden sygnał ostrzegawczy i jeden bezpieczny sposób sprawdzenia.
CYBERŻONGLERKA / Na zakończenie
STOP — SPRAWDŹ — DZIAŁAJ
Nie musisz znać wszystkich sztuczek oszustów. Możesz odmówić i sprawdzić.
Nie działam pod presją.